عايق مورد نياز سالنهاي مرغداري در آب و هواي گرم

بطور کلي ارزش عايق بندي براي آب و هواي معتدل و سرد تشخيص داده مي شود در درجه اول اغلب اوقات گرم نگهداشتن پرندگان در مقابل هواي سرد با حداقل سوخت انديشيده مي شود به هر حال با وجود اينکه نحوه ارزش عايق بندي در تابستان متفاوت مي باشد محافظت پرنده در مقابل استرس گرمايي توسط انتقال گرما از طريق سقف سالن داراي اهميت مي باشد همچنين نگهداشتن دما در حد تعادل تا خنک در زمانيکه گرماي هوا بيشتر بالا مي رود لازم مي باشد درک اين موضوع بيشتر براي توليد کنندگان و کارکناني که درچنين محيط هايي کار مي کنند داراي اهميت مي باشد که عايق بندي سقف سالنهاي مرغداري و سيستم تهويه هر دو لازم مي باشد . چنانچه پرندگان در جايگاههاي غير عايق بندي در آب و هواي گرم نگهداري شوند هر چند که داراي سيستم تهويه خوبي نيز باشند بايد انتظار تلفات بين 10 تا 15 درصد و شايد بالاتر را نيز داشته باشيم . طي يک پژوهش در جنوب غرب آمريکا ميزان مرگ و مير در سالنهاي فاقد عايق بندي و سالنهايي که سقف آنها از عايق بندي مناسبي برخوردار بوده است حتي در شرايطي که دماي محيط از حد ميانگين بالاتر بوده است نتايج ذيل حاصل شده است .

                                                                    ماگزيمم دما                         شاخص تلفات %

سالنهاي همراه با عايق بندي سقف :                       3/33-92                                      5/0

سالنهاي بدون عايق بندي :                                 2/37-99                                      3/14

قرار گرفتن در عرض جغرافيايي نزديک به خط استوا جايي که خورشيد مستقيما در بالاي عرض سر مي باشد و گرماي هوابيشتر است باعث ضررو زيان بيشتر مي شود و دراينجا گرفتن بهترين تصميم براي داشتن عايق بندي لازم است .

نداشتن عايق بندي در سقف ، موجب بالا رفتن مرگ و مير ميگردد .

تاثير گرما و سرما بر روي پرندگان :

دماي نرمال بدن 41 درجه سانتي گراد مي باشد طيور از انرژي غذا براي نگهداري دماي داخلي و تنظيم کار داخلي و فعاليت عضلاني استفاده ميکنند انرژي موجود در خوراک معمولا براي نگهداري اعمال طبيعي و براي رشد و توليد بکار مي رود براي جوجه هاي گوشتي و پولتها ، بهترين ميزان تغييرات دما در محدوده 33 درجه سانتي گراد در زمان خروج از تخم تا 23 درجه سانتي گراد درهفته چهارم مي باشد واين تا آخر دوره ثابت است بهترين ميزان درجه حرارت براي مرغهاي تخمگذار از 28-26 درجه سانتي گراد مي باشد تحت شرايط عادي پرندگان گرماي زيادي را توليد مي کنند که بدن آنها اين گرما را از دست ميدهد در نتيجه اين امر موجب بالا رفتن گرماي محيط ميگردد با ستثناي اوايل دوره کرچي در سالنهاي مرغداري در آب و هواي سرد هيترهاي تکميلي کوچک لازم مي شوند تنها در شرايطي که از مادرهاي مصنوعي استفاده شود نياز به گرم کننده هاي ديگر نمي باشد .اگر بدون هيچ دليلي ميزان گرماي پرندگان بيش از حد اضافه شود و پرنده نتواند ازاين گرماي اضافي رها شود ميزان غذاي آنها کاهش پيدا مي کند و در نتيجه توليد گرماي آنها کاهش پيدا مي کند در اينصورت ميزان متابوليسم و توليد حرارتي پايه آنها کم مي شود هنگامي که گرماي مجاور پرنده زياد شود پرندگان مي توانند با استفاده از راه تبخير از راه مجاري تنفسي و ريه و عبور هوا از بالاي سر خنک شوند همچنين هرگاه که پرنده احساس گرما کند با نفس نفس زدن گرما را از بدن خود خارج مي نمايد همچنين در هنگام گرماي زياد پرندگان با بالا نگهداشتن بالهاي خود وافزايش ميزان گردش خون وعبور آن از سطح بدن و پاها گرماي بدن خود را کاهش ميدهند اين واکنشي است که پرندگان گوشتي و تخمگذار در هنگام مصرف خوراک از خود نشان مي دهند چنانچه پرنده نتواند از اين گرماي زياد رها شود سرانجام مي ميرد سقفهاي فلزي تا 150 درجه فارنهايت و يا بيشتر بوسيله خورشيد گرم مي شوند و مقادير زيادي از اين گرما به پرندگاني که در زير آنها قرار دارند تابش ميکند بنابراين عايق بندي زير بام براي مسدود کردن راه انتقال گرما از طريق تابش به پرندگان لازم است .

از چه چيزهايي براي عايق بندي استفاده ميکنيم :

از هر ماده اي که ميزان گرما را کاهش دهد براي عايق کاري يک مکان ميتوان استفاده نمود اجراي عايق بندي براي مکان هاي سرد هر چند که گرما بوسيله پرنده يا دستگاه گرم کننده توليد شود به شرط آنکه از دست دادن گرما را کاهش دهد استفاده مي شود استفاده از تکميل کننده هاي گرمايي به ميزان سوخت مصرفي آنها دارد چنانچه اين کار به درستي انجام شود به پرنده اجازه مي دهد که از خوراک مصرفي در جهت سوخت و ساز موثر تر استفاده نمايد . در هواي سرد گرما از طريق رسانش از ميان سقف و ديوارها به هدر مي رود براي مثال : با فرض اينکه ديوارها از مصالح ساختماني غير عايق متداول ساخته شده باشد اگر دماي بيرون 20 درجه سانتي گراد نسبت به دماي داخل سالن سردتر باشد و سالن عايق بندي نشده باشد در حدود 27 Btu در هر ساعت گرما از دست مي دهد اضافه نمودن متعادل عايق بندي هر دو طرف سقف و ديوارها به ميزان 5 سانتيمتر از فوم هاي پولي اورتان موجب کاهش گرما در حدود 3/3 sq /hr / Btu مي شود استفاده از عايق درسالنهاي مرغداري در آب و هواي گرم موجب کاهش نفوذ گرما از خارج به داخل سالن و تاثير آن بر روي پرنده مي شود براي نمونه در آب و هواي گرم افزايش گرما از ميان سقف در درجه اول بوسيله تابش گرما بيشتر از رسانش انتقال پيدا مي کند تابش گرما يکي از فرمهاي انتشار به صورت موج مي باشد که در آن گرما از يک جسم گرم به سوي جسم سرد بدون انکه هوا از ميان آنها عبور کند انتقال پيدا مي کند آفتاب آتش و هيترها و بخاري ها ي برقي جز گرم کننده هاي تابشي مي باشند توليد گرماي تابشي به صورت شعله و يا مانند المنت بخاري هاي برقي نمي باشد به نظر مي رسد هر شي گرم در مقايسه با شي ديگر بوسيله اشعه و يا اشعه مادون قرمز گرما را انتقال دهد تابش گرما ممکن است همانقدر که يک جوجه را بوسيله تابش گرما توسط مادر مصنوعي گرم ميکند سود بخش و يا اينکه براي پرندگان بزرگتر در هنگاميکه سقف عايق بندي نشده باشد و يا اينکه از عايق مناسبي برخوردار نباشد فاجعه آميز باشد ورق هاي فلزي سقفها در سالنهاي مرغدراي ممکن است در تابستان تا 66 درجه سانتي گراد گرم شود و در نقاط نزديک به خط استوا ميزان افزايش گرما بيشتر است طي يک پژوهش درجنوب غربي آمريکا نشان داده شد که در سقفهاي گالوانيزه که عايق بندي نشده بود در حدود 30 تا 35 درجه سانتي گراد گرما از خود ساطع مي کردند معمولا حداکثر گرما در اوايل بعد از ظهر بر روي عرض جغرافيايي نزديک خط استوا ميزان گرماي ساطع شده از خورشيد بيشتر است به همين دليل عايق کاري سقف ها در اين نقاط الزامي است .

از چه چيزهايي براي عايق بندي استفاده مي کنيم :

ازهر ماده اي که ميزان گرما را کاهش دهد براي عايق کاري يک مکان مي توان استفاده نمود اجراي عايق بندي براي مکان هاي سرد هر چند گرما بوسيله پرنده يا دستگاه گرم کننده توليدشود به شرط آنکه از دست دادن گرمارا کاهش دهد استفاده مي شود استفاده از تکميل کننده هاي گرمايي به ميزان سوخت مصرفي آنها دارد چنانچه اين کار به درستي انجام شود به پرنده اجازه ميدهد که از خوراک مصرفي در جهت سوخت و ساز موثرتر استفاده نمايد .

گرماي تابشي مادرهاي مصنوعي جوجه ها را محافظت مي کند اما گرماي تابشي ازخورشيد به پرنده آسيب مي رساند .

تاثير سقفهاي عايق بندي شده بر روي گرماي داخل سالن ، پرندگان و تهويه سالن :

ميزان افزايش تابش گرما طبق مثال زير نشان داده مي شود .

1- براي 40 تا 50 فوت سالن ( متر 152* 12) اين ميزان sq /hr /Btu  35 و شاخص گرما در مجموع Btu 700000 مي باشد .

2- قانون شصت براي پرندگان بالغ در حدود Ib /hr  / Btu 5 .

3- سيستمهاي مدرن تهويه براي خروج گرماي زياد طراحي ميشوند براي نمونه نصب يک سيستم فن ممکن است با ظرفيت 000/200 فوت مکعب در هر دقيقه باشد .

4- افزايش گرما از سقفهايي که عايق بندي نشده است بيشتر از گرما از طريق پرندگان مي باشد به همين منظور سيستم تهويه بايد در يک جاي مناسب در سقف که عايق بندي شده طراحي و نصب گردد تا بتواند بطور کامل در هنگام افزايش گرما در سالن با آن مقابله کند .

خطر گرماي تابشي بر روي پرندگان :

گرماي تابشي از سقفهاي عايق بندي نشده مي رسد و جلوگيري از آن مشکل است به خصوص براي سالن هايي که انتقال گرما درآن مشکل مي باشد دماي هوا در اين موقع در سالن ممکن است بوسيله جذب گرما از طريق تابش بالا رود در اينصورت تهويه و انتقال هواي بالاي سر پرنده بدون شک مي تواند که پرنده را از اين گرما رها کند تاثير تهويه مناسب براي پرندگان فقط قبل از جذب اين گرما توسط پرنده مي باشد کارکناني که براي مدت طولاني از نظر زماني در سالن حضور نداشته و اغلب از لباس سفيد در سالن استفاه مي کردند براي درک منبع گرما و تاثير گرما بر روي پرندگان ممکن است مشکل داشته باشند و اين مشکل رابراي نداشتن سيستم تهويه به جاي عايق نبودن سقف در نظر گيرند خطر گرماي تابشي توسط اداره مديريت امريکا در دو سالن با گرماي تابشي و بدون آن از سقف با گرماي 105 درجه فارنهايت نشان داده شد که در اتاقي که گرماي تابشي بود 40 درصد پرندگان مردند ودراتاقي که داراي گرماي تابشي نبود شاخص تلفات 22 درصد بود اين آزمايش نشان داد که تاثير گرماي تابشي به مراتب بيشتر از گرماي انتقالي است .

استفاده از ورقه هاي باز تابنده براي محافظت به تنهايي کافي نمي باشند .

قرار دادن عايق در زير بام باعث جلوگيري از تابش رو به پايين گرما مي گردد و شيوه انتقال گرما را بيشتر از طريق تابشي به طريق هدايت تبديل مي کند اگر چه در آزمايش ساده به نظر مي رسد ولي محاسبه تاثيرات دقيق گرما از طريق مواد عايق بندي به دليل تبديل شيوه انتقال گرما مشکل مي باشد . انتظار مي رود اضافه نمودن 5 سانتي متر مربع از عايق پلي اورتان در سقف به ميزان 35 تا 5/3 از افزايش گرما بکاهد اضافه نمودن سيستم هاي خنک کننده نسبت به تهويه براي کاهش تاثير گرماي تابشي موثرتر باشد .

کمترين عايق بندي براي سقفها 8 = R مي باشد .

انتخاب ماده عايق بندي :

جدول ذيل پايداري مواد عايق بندي درمقابل گرما در نقطه R را نشان مي دهد براي آب و هواي گرم عايق بندي سقفها به شرط آنکه ازورقه هاي پلي اورتان به ضخامت 5/1 اينچ استفاده شود از کمترين مقدار يعني   8 = R توصيه مي گردد عايق بندي بيشتر از 12 = R براي جلوگيري ازتاثير گرماي تابشي در مقايسه با قيمت آن مناسب نمي باشد براي راحتي کار يک راه اضافه کردن مواد عايق تزريق آنها درسقف مي باشد . ايجاد سقف کاذب در زير سقفهاي شيرواني مي تواند بر روي تهويه طبيعي و کاهش گرما و رطوبت تاثيرداشته باشد . همچنين ايجاد سيستم تهويه به صورت تونل مي تواند درکاهش گرما تاثير داشته باشد استفاده از مواد بازتابنده در سقف باعث کاهش جذب گرما مي گردد به هر حال ناشن داده شده است که اين مواد به ميزان خيلي زياد نتيجه گرما را وقتي که به تنهايي استفاده مي شوند کاهش مي دهد همچنين استفاده از عايق هايي که بصورت فويل تهيه مي شود براي باز تابش گرما مناسب مي باشند اماممکن است به تنهايي تابش گرما محافظت مي کند عايق هاي بازتابنده به تنهايي توصيه نمي شود مگر اينکه ديگر مواد عايق بندي دردسترس نباشند باز تابش از لايه سقف با رنگ سفيد سقف مي تواند سود بخش باشد اما به اندازه عايق بندي سقف تاثير گذار نيست .

ماهنامه جهان مرغداري – مهندس مهدي حسين خاني