طبقه بندی عامل این بیماری :

خانواده ویروس :Paramyxo Viridae,Genus RubulaVirus 

دما : عامل این بیماری در مدت سی دقیقه در دمای شصت درجه سانتی گراد و در مدت زمان سه ساعت در پنجاه و شش درجه سانتی گراد غیر فعال میشود .

PH: عامل این بیماری در PH اسیدی توانایی مقاومت ندارد و غیر فعال میشود .

عامل این بیماری همچنین در موادی مانند فرمالین و فنول ها غیر فعال میشود .

لازم به ذکر است که عامل این بیماری برای مدت زمان نسبتا طولانی در دماهای بالا بخصوص در مدفوع زنده می ماند .

همه گیر شناسی :

میزبانان :

• بسیاری از گونه های پرندگان ( هم وحشی و هم اهلی ).
• مرغها آسیب پذیرترین و مستعد ترین پرندگان در برابر این بیماری هستند و اردک و بوقلمون کمترین آسیب پذیری را در برابر این بیماری دارند .
• یک نوع از عوامل انتقال این نوع بیماری در برخی از پرندگان وحشی یافت میشود .

بایستی به این مورد توجه کرد که میزان مرگ و میر در دوران این بیماری در میان بسیاری از پرندگان به کشش ویروس بستگی دارد .

اشاعه :

• ارتباط مستقیم با ترشحات و بخصوص مدفوع پرندگان درگیر با بیماری .
• غذای آلوده .
• آب آلوده .
• وسایل آلوده .
• محیط و محوطه آلوده .
• لباسهای آلوده افراد مرتبط با پرندگان .
• و......

منابع ویروس :

• ترشحات چرکین از دستگاه تنفسی .
• مدفوع آلوده .
• تمامی قسمتهای لاشه پرنده بیمار .

ویروس این بیماری در خلال دوران بیماری و در دوره ایی محدود و در طول دوران نقاهت میتواند پخش شود .

همچنین برخی از پرندگان قادر هستند که ویروس نیوکاسل را برای مدت یکسال با خود حمل کرده و در محیط پخش کنند .

نحوه بروز بیماری :

بیماری نیوکاسل در بسیاری از کشورهای جهان ، بومی و خاص همان مناطق میباشد . برخی از کشورهای اروپایی نیز برای سالهای دراز عاری از این بیماری کشنده و ویروس هولناک بودند .

دوره بروز این بیماری با توجه به نوع آن بین چهار تا شش روز میباشد .

ضایعات کلینیکی :

نشانه های تنفسی و عصبی :

• سرفه کردن و نفس نفس زدن .
• بالهای افتاده و آویزان .
• پاهای کشیده .
• پیچیدگی سر و گردن .
• افسردگی و عدم انجام فعالیتهای عادی .
• فلج شدن کامل پرنده .
• تخم مرغهای پرندگان آلوده ، پوسته های زبر و یا نازک دارند و همچنین آلبومین آنها میتواند حالت آبکی داشته باشد .
• تولید تخم مرغ کم شده و در برخی مواقع نیز تولید قطع میشود .
• مدفوع پرندگان مبتلا اسهالی بوده و سبز رنگ است .
• همچنین تورم در بافتهای اطراف چشم و گردن پرندگان درگیر با این بیماری دیده میشود .

میزان مرگ و میر:

میزان مرگ و میر در دوران این بیماری به عوامل زیر بستگی دارد :

• میزان کشندگی ویروس مورد نظر .
• کشش ویروس .
• چگونگی پاسخ دادن به ایمنی واکسن .
• وضعیت محیطی .
• وضعیت گله .

ضایعات :

پرندگان زیادی را بایستی مورد آزمایش قرار داد تا ضایعات خاصی را در یک جمعیت مورد توجه قرار داد .

تشخیص این بیماری را بایستی تا پس از جداسازی ویروس و شناسایی کامل آن به تعویق انداخت .

ضایعاتی که در این بیماری ممکن است یافت شود عبارتند از :

• دیده شدن پرخونی و در برخی از مواقع خونریزی در مخاط نای .
• ادم ، خونریزی و یا نکروزیز و التهاب در بافتهای لنفاوی و یا موکوس دیواره روده .
• ادم ، خونریزی و یا حتی از بین رفتن و فساد تخمدانها .
• ادم در اطراف بافتهای پیش از نای در گردن و بخصوص در محل ورودی نای .

این بیماری ممکن است که با برخی از بیماریها اشتباه گرفته شود . این بیماریها عبارتند از :

• Fowl Cholera .
• Avian Influenza .
• Laryngotracheitis .
• Fowl Pox ( Diphteritic Form ).
• Psittacosis ( Chlamydiosis ) (Psittacosis Birds ).
• Mycoplasmosis .
• Infectious Bronchitis .
• Pacheco’s Parrot Disease (Psittacosis Birds ).

همچنین ممکن است به اشتباه برخی از اختلالات مدیریتی مانند فقر آب ، غذا یا هوا تشخیص داده شود .

تشخیص در لابراتوار :

روال انجام این کار :

شناسایی عامل بیماری :

گرفتن آزمایش بوسیله واکسیناسیون جنین جوجه های نه تا یازده روزه در درون تخم مرغ توسط :

• آزمایش فعالیت Haemagglutination .
• جلوگیری از فعالیت Haemagglutination بوسیله آنتی سرم اختصاصی ویروس نیوکاسل .

برآوردهای پاتوژنسیتی :

·        آزمایش نشان گذاری در فیبروبلاست جنین کشت داده شده .

·        برآورد میانگین زمان مرگ در جنین جوجه .

·        ( ICPI ) در جوجه های یکروزه .

·        (IVPI ) در جوجه های شش هفته ایی .

آزمایشهای سرولوژیک :

• Elisa ..
• نمونه خون .
• نمونه سرم .

نمونه گیری :

نمونه های لازم برای تشخیص این بیماری از کلوآک ، نای یا مدفوع پرندگان زنده گرفته میشود . همچنین میتوان نمونه گیری از مدفوع و یا ارگانهای مشترک پرندگان مرده را صورت داد .

پیشگیری و کنترل :

باید توجه کرد که این بیماری متاسفانه هیچگونه درمانی ندارد .

اقدامات بهداشتی :

·        جداسازی مطلق و شدید در هنگام بروز این بیماری( Isolation ) .

·        نابودی تمامی پرندگان مبتلا و همچنین پرندگانی که در معرض ارتباط مستقیم با این بیماری قرار داشته اند .

·        ضدعفونی کامل و دقیق محوطه های درگیر و غیر درگیر .

·        انهدام درس و صحیح لاشه ها .

·        کنترل میزان آفتها در گله .

·        پرهیز و اجتناب از تماس با پرندگانی که وضعیت سلامتی مشخصی ندارند .

·        کنترل میزان رفت و آمد افراد .

·        بهتر است که تمامی طیور موجود در فارم همسن باشند .

اقدامات درمانی :

واکسیناسیون با واکسنهای امولوسیون روغنی و همچنین واکسنهای زنده میتواند بصورت چشمگیری سبب کاهش تلفات در گله های طیور بشود .

واکسن B1 زنده و لاتوسا بایستی در آب آشامیدنی محلول شود و یا بصورت اسپری دانه درشت استفاده شود . این واکسنها را گاهی نیز در داخل بینی استفاده می کنند .

جوجه های سالم بایستی هرچه زودتر بین روزهای یکم تا چهارم زندگی واکسینه بشوند ، ولی تاخیر در واکسیناسیون اثرات واکسن را در هفته های دوم یا سوم کاهش می دهد .

برخی از عفونتها مانند مایکوپلاسما ممکن است واکنش واکسن را شدیدتر کند . در این موارد میتوان از واکسنهای با ویروس کشته شده استفاده کرد .

توضیحات :

Haemagglutination : The agglutination of red blood cells caused by an antibody either for red blood cell antigens or for antigens that coat red blood cells or by the presence of viruses or other microbes.

منابع :

OIE List A Disease ( A160 ).

Chapter 2.1.15. In Manual Of Diagnostic Tests And Vaccines For Terrestrial Animals .

World Animal Health .

Animal Health Status .

تهیه ، تنظیم و ترجمه :

علیرضا گائینی ، دانشجوی رشته دکترای دامپزشکی ، دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد گرمسار .

 www.IPIran.com/alirezagaeeni