World Poultry

سکوت

hasanhosenyan — Sat, 03 Jan 2009 18:18:18 GMT

عید مبعث بر مسلمین جهان مبارک

هیچ کس منتظر خواب تو نیست

کی به پایان برسد

سالها می آیند

قرن ها می گذرند

و تو در عصر خودت می خوابی

هیچ کس نیست که رساند ما را

به قطاری دیگر

یا به قرن دگران

مگر انگیزه و عشق

مگر اندیشه و علم

مگر آنکس که مناجات کند با کارش

مگر آنکس که در اندیشه یک مسئله خوابش ببرد

باز با شادی حل مسئله بیدار شود

داستان کلاسیک دانشجویی

hasanhosenyan — Wed, 19 Nov 2008 14:05:18 GMT

داستان کلاسیک دانشجویی

شروع ترم

یک هفته بعد از شروع ترم

دو هفته بعد از شروع ترم

قبل از میان ترم

در طول امتحان میان ترم

بعد از امتحان میان ترم

قبل از امتحان پایان ترم

اطلاع از برنامه پایان ترم

7 روز قبل از پایان ترم

6 روز قبل از پایان ترم

5 روز قبل از پایان ترم

4 روز قبل از پایان ترم

2 روز قبل از پایان ترم

1 روز قبل از پایان ترم

شب قبل از امتحان

1 ساعت قبل از امتحان

در طول امتحان

هنگام خروج از سالن امتحان

بعد از امتحان

تاثیر رنگ پوسته روی کیفیت و جوجه درآوری تخم مرغ

hasanhosenyan — Wed, 19 Nov 2008 08:38:18 GMT

تاثیر رنگ پوسته روی کیفیت و جوجه درآوری تخم مرغ

نویسندگان:

N. S. JOSEPH, N. A. ROBINSON, R. A. RENEMA, and F. E. ROBINSON'

Depament of Agricultural, Food, and Nutritional Science, University of Alberta,

Edmonton, AB T6G 2P5, Canada

خلاصه:

پرورش دهندگان مرغ مادر و تولید کنندگان تخم مرغ جوجه کشی اغلب برایشان این سوال مطرح بوده است که آیا بین رنگ پوسته و کیفیت داخلی تخم مرغ ارتباطی وجود دارد.در آزمایشات مختلفی برخی از خصوصیات تخم مرغ از قبیل رنگ پوسته ، وزن مخصوص ، استحکام پوسته و... در مرغان مادر گوشتی ثبت شدند، تا اهمیت رنگ پوسته را روی کیفیت تخم مرغ ارزیابی کنند. در آزمایشی چهار سویه از مرغان مادر که با سه برنامه غذایی متفاوت تغذیه می شدند برای برسی کیفیت پوسته مطالعه شدند، تا رابطه بین رنگ پوسته و کیفیت آن آشکار گردد.

هرچه رنگ قهوه ای پوسته تیره تر باشد وزن مخصوص آن بالاتر است و کیفیت بالاتری دارد. رنگ پوسته بیشتر تحت تاثیر سویه ونژاد قرار دارد تا برنامه های غذایی ، اگرچه که رابطه بین رنگ پوسته وکیفیت آن کوچکتر از آن است، که بتوان رابطه آن را از روی این سه برنامه غذایی تشخیص داد.

توضیح مسئله:

رنگ پوسته براساس بر اساس نوع سلیقه مصرف کننده تاثیر مهمی روی بازار مصرف آن دارد، و یک تفاوت سلیقه نسبت به رنگ پوسته در سرتاسر جهان مشاهده می گردد. از گذشته دور دسته بندی تخم مرغ بر اساس رنگ پوسته مورد توجه بوده است.

رنگ پوسته در مرغان مادر گوشتی در یک محدوده از رنگ کرم روشن تا قهوه ای تیره متغییر است . پیگمان هایی که در پوسته تخم مرغ به صورت طبیعی یافت می شوند پروفیرین ها هستند که تحت کنترل ژن های افزایشی قرار دارد. معمولا رنگ پوسته در جوجه ها به طور متوسط بینابین رنگ پوسته والدین است. طبق یک مطالعه گزارش شد که بین رنگ پوسته، وزن تخم مرغ و ضخامت پوسته یک همبستگی معنی دار وجود دارد.رابطه بین رنگ پوسته و کیفیت آن هنوز نامعلوم است وبه یک نتیجه کلی در این رابطه هنوز بدست نیامده است. کیفیت پوسته با استفاده از پارامترهای وزن مخصوص پوسته ، ضخامت و استحکام پوسته تعیین می گردد.

یک محقق گزارش داد که انتخاب به میزان زیادی می تواند برخی خصوصیات مانند پوسته قهوه ای ، آلبومین غلیظ تر، وزن تخم مرغ و کیفیت پوسته را با گذشت ه نسل بهتر نماید. در بلدرچین نژاد ژاپنی تخم های رنگی و تخم سفید تاثیری روی پارامتر هایی مانند قدرت پوسته، جوجه دهی و وزن تخم مرغ ندارد.

در یک مطالعه دو سویه نژاد نیوهمشایر، از نظر رنگ پوسته، وزن مخصوص و ضخامت پوسته در تخم مرغ های قهوه ای تیره و روشن اندازه گیری شدند و با یکدیگر مقایسه گردیدند. این محقق پوسته های رنگی هر تخمی را بر اساس استانداردهایش مرتب نمود. رابطه بین وزن مخصوص و مقاومت پوسته بزرگتر از همبستگی بین رنگ پوسته و مقاومت آن بود ولی هر دو رابطه مهم بودند. این محقق نتیجه گیری نمود که تخم های قهوه ای تیره مستحکم تر و ضخیم تر از تخم مرغ های قهوه ای روشن هستند، همچنین با انتخاب ژنتیکی می توان کیفیت را در نژادهای تخم قهوه ای افزایش داد. در مطالعه ای دیگر رنگ پوسته و وزن مخصوص آن در نژادهای تخم قهوه ای در یک دوره 15 هفته ای اندازه گیری شدند وبعد از مقایسه مشخص شد که رنگ پوسته با وزن مخصوص آن همبستگی دارد هر چند که این رابطه به آن اندازه نیست که نتیجه گیری کنیم پوسته های رنگی استحکام و وزن مخصوص بهتری دارد.

یکی از مشکلاتی که نمی توان در رابطه با رنگ پوسته و کیفیت آن نتیجه گیری درستی کنیم، مربوط به روش اندازه گیری ماست که روش دقیق برای اندازه گیری میزان تمرکز رنگدانه های پوسته وجود ندارد. تکنیک هایی که در گذشته برای اندازه گیری رنگ پوسته استفاده می شد یکسری پیچیدگی هایی را برای طبقه بندی تخم ها ایجاد می نمود. در گذشته یک سری از پوسته های رنگی را به عنوان مقیاس استاندارد پایه در نظر می گرفتند که سایر پوسته های رنگی بر اساس آنها طبقه بندی می گردید. در یک تحقیق از تجهیزات نوری جهت مطالعه رنگ پوسته استفاده گردید که شامل یک انعکاس دهنده نوری مرتبط با یک گالوانومتر بود که میزان انعکاس های نوری را در یک مقیاس معین اندازه گیری می کرد. دستگاه طیف سنج برای تعیین رنگ پوسته مفید واقع می گردند به شرط آنکه بتواند میزان تمرکز رنگ و خلوص رنگ پوسته را تعیین نماید.این دستگاه برای دسته بندی رنگ پوسته از آنچه که در گذشته استفاده می گردید مناسب تر بود.

مواد و روشها:

جدیدا در یک مطالعه تلاش شد تا ارتباط میان رنگ پوسته و کیفیت آن در مرغان مادر گوشتی برای 4 سویه مختلف که با سه برنامه غذایی تغذیه می شدند بررسی گردد. در این مطالعه از تجهیزات الکترونیکی طیف سنج نوری برای تعیین رنگ پوسته استفاده شد، همچنین بوسیله یک نرم افزار که توانایی آنالیز تصاویر را داشت، تمایز بین رنگها مشخص می شد. این نرم افزار هر رنگ را به صورت یک عدد کمی بیان می نمود.

4 سویه از مرغان مادر گوشتی که در این آزمایش استفاده شدند عبارتند از:

Cobb 500 (w) , Shaver Starbro (x) , Avian 24K (y) و Hubbard Hi-Y (z)

هر سویه در سه دسته جداگانه نگهداری شدند که با سه برنامه غذایی متفاوت تغذیه می شدند. از هر سویه تعداد 80 پرنده انتخاب شدند و از سن 20 هفتگی بر اساس وزن در قفس های جداگانه ای نگهداری شدند. در سن 22 هفتگی تحریک نوری با افزایش طول مدت روشنایی آغاز گردید و روشنایی از 8 ساعت به 15 ساعت افزایش یافت. سه برنامه غذایی که استفاده می شد عبارت بود از:

ad libifurn (AL), slowfeed (SF), and fast feed (FF)

برنامه غذایی است که غذا به صورت آزاد در اختیار پرنده قرار داشت :AL

دراین برنامه غذایی جیره به صورت هفتگی افزایش می یافت :SF

دراین برنامه غذایی جیره به صورت روزانه افزایش می یافت:FF

طراحی آزمایش:

تا سن 50 هفتگی تعداد 823 عدد تخم مرغ جمع آوری گردید و سپس در یک دوره یک هفته ای تخم ها به صورت روزانه جمع آوری و وزن شدند و سپس در یخچال در دمای 5- درجه نگهداری شدند. در پایان روز هفتم تخم ها از یخچال خارج شده و دوباره وزن شدند. وزن مخصوص تخم ها با اسثفاده از شناور نمودن آن در یک محلول نمکی تعیین شد. وزن مخصوص تخم ها در رنجی بین 1.064 تا 1.096 قرار داشت ، همچنین به میزان 0.002 به وزن مخصوص تخم ها به خاطر استاندارد تاثیر سن روی وزن گم شده تخم ها افزوده شد، سپس تخم ها بر اساس وزن مخصوص آنها مرتب شد تا تخم های تازه مشخص گردد. در هر گروه اثر متقابل غذا و سویه مشخص گردید. برای تعیین رنگ پوسته تخم ها از یک استوانه آلومینیومی که دوربینی در بالای آن تعبیه شده بود استفاده شد. عکس ها گرفته شده سیاه و سفید بودند. توسط یک نرم افزار عکس ها آنالیز شده و شدت رنگ پوسته برای هر تخمی توسط یک عدد مشخص می گردد. اعداد در رنجی بین 0 تا 255 قرار داشت. صفر معرف رنگ سیاه و 255 معرف رنگ سفید می باشد. عکس ها برای هر تخمی ثبت شده و سپس محتویات داخل تخم مرغ خالی شده و پوسته زیر آب گرم شسته شد. پوسته کاملا خشک شده وسپس وزن گردیدو توصیفات مربوط به هر داده ای به صورت کامل یادداشت گردید.

نتیجه گیری:

تاثیر سویه و برنامه غذایی روی کیفیت و رنگ پوسته اندازه گیری شد و مشخص گردید که گوناگونی در رنگ پوسته تحت تاثیر سویه و جیره غذایی قرار می گیرد. پرندگانی که برنامه غذادهی آزاد داشتند تخم های روشن تری تولید می نمودند.(واحد رنگی پوسته: 118.7 ) ارزش خاکستری (شدت تمرکز رنگ) برای سویه های

به ترتیب عبارتند از: 101.1 ، 107.4 ، 119.2 ، 127.4 X ، Z ، Y ، W

: از نظر میزان تمرکز رنگ روشنترین تخم ها را تولید می کردند. Shaver Starbro (x)

: از نظر میزان تمرکز رنگ تیره ترین تخم ها را تولید می کردند.Cobb 500 (w)

در هر سه برنامه غذایی نیز شدت رنگ پوسته از قاعده گفته شده پیروی می کرد. بنابراین درجه بندی و محدوده تغییرات رنگ پوسته بیشتر تحت تاثیرتفاوت های نژادی قرار داشت تا تفاوت های مربوط به برنامه غذایی مرغانی که برنامه غذادهی آزاد داشتند نسبت به دو برنامه غذایی دیگر، و احتمالا این افزایش وزن مربوط به زرده بزرگتری بود که تولید می شد.متوسط وزن تخم مرغ برای سه برنامه غذایی به صورت زیر بود:

SF : 66.1 ، FF: 66.1 ، AL: 68.3

تخم های سنگین تردر هر سویه ای پوسته روشن تری تولید می نمودند زیرا برای تشکیل پوسته هر تخمی مقدار مشخصی ازپیگمان رنگی تولید می گردد ، بنابراین تخم های بزرگتر تعداد کمتری از پیگمان های رنگی را در واحد سطح دریافت می کنند. تفاوت های وزن تخم مرغ با توجه به سویه جالب توجه است ودر رنجی بین 65.8 تا 68.1 قرار دارد :

( W : 68.1 - X : 65.8 - Y : 66.1 - Z: 66.8 )

این همبستگی خیلی شبیه است با ارتباط وزن تخم مرغ با برنامه غذایی که در رنجی بین 66.1 تا 68.2 قرار دارد. سویه کاب سنگین ترین تخم ها با تیره ترین پوسته را تولید می کند در حالیکه سویه شاور استاربرو کوچکترین تخم ها را با روشن ترین پوسته تولید می نمایند. از نظر تاثیر سویه روی وزن مخصوص پوسته تفاوتی مشاهده نمی گردد ولی هنگامی که وزن مخصوص پوسته را در برنامه غذا دهی آزاد با دو برنامه غذایی دیگر مقایسه می کنیم یک تفاوت معنی دار مشاهده می گردد.

( FF : 8.66 - SF : 8.72 - AL : 8.48 )

در هر سه برنامه غذایی تخم های سویه شاور استاربرو سبکترین پوسته را دارند و سویه آوین تخم های با وزن مخصوص بالا تولید می کنند. بنابر این سویه بزرگترین اثر را روی وزن مخصوص پوسته دارد و کمتر تحت تاقیر برنامه های غذایی قرار می گیرد. بین رنگ پوسته و وزن مخصوص آن ارتباط مناسبی وجود دارد و این رابطه در سویه شاور ستاربرو و در برنامه غذادهی آهسته از همه معنی دارتر بود. وزن مخصوص رابطه منفی با با وزن تخم مرغ و رابطه مثبت با وزن پوسته دارد، که هر سه برنامه غذایی و هر چهار سویه این رابطه را تایید می کند.از وزن مخصوص پوسته به عنوان یک استاندارد صنعتی جهت تشخیص کیفیت پوسته استفاده می گردد. استفاده از تکنولوژی آنالیز تصاویر ثابت کرد که رنگ پوسته روی برخی از پارامتر ها از جمله وزن مخصوص پوسته موثر است.

نتایج و کاربرد ها :

1- سویه پرنده تاپیر بزرگتری روی رنگ پوسته دارد تا رفتارهای غذایی ، هر چند که مشخص شد بین رنگ پوسته و وزن مخصوص آن یک رابطه مثبت وجود دارد.

2- برنامه های غذایی آزاد و محدود می توانند جهت تولید تخم هایی با پوسته روشنتر یا تیره تر در مرغان مادر گوشتی استفاده گردد.

3- مطالعه در این زمینه نیازمند استفاده از یک نمونه بزرگتر است تا بتوان تاپیر برنامه های غذایی و سویه را روی تک تک پارامترهای کیفیت پوسته بررسی نمود.

4- استفاده از تکنیک آنالیز عکس های دیجیتال مشخص نمود که می تواند به عنوان یک ابزار بسیار مفید جهت ارزیابی رنگ پوسته با استفاده از ارقام کمی استفاده نمود.

مترجم:حسن حسینیان بیلندی دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه تربیت مدرس

hasanhosenyan@gmail.com

کنترل استراتژیک بیماری مارک

hasanhosenyan — Tue, 18 Nov 2008 17:16:18 GMT

کنترل استراتژیک بیماری مارک

بیماری مارک اولین بار توسط دامپزشکی مجارستانی به نام جوزف مارک در سال 1907 تشخیص داده شد که در آن زمان یک مشکل عمده در صنعت طیور بود.اين بيماري تمام ماكيان را مبتلا مي سازد و عامل بیماری توسط یک ویروس از خانواده آلفاهرپس ویروس( Alphaherpesvirus) ایجاد میشود.. با اينكه بيش از100سال از اولين گزارش بيماري مارك مي گذرد. هنوز اين بيماري از جمله مشكلات عمده صنعت مرغداري در اغلب كشورها محسوب می گردد.

از ويژگي هاي اين بيماري فلج پاها و بال ها است كه در شكل حاد بيماري همراه با تومور غدد تناسلي، ماهيچه ها و پوست مي باشد. عفونت در اين بيماري در چند هفته اول زندگي از راه دستگاه تنفس كه تنها راه انتقال بيماري است ايجاد مي شود. ويروس بيماري در اندام هايي مثل طحال و تيموس منتشر مي گردد كه موجب تضعيف سيستم ايمني پرنده مي گردد كه اين امر عواقب جدي به همراه دارد كه از خود عوارض بيماري مارك مهمتر مي باشد. زيرا موجب افزايش حساسيت به بيماري هاي ديگر و عمل نكردن واكسن هاي بعدي خواهد شد. ويروس اين بيماري در شرايط خشك ماهها زنده مي ماند و دماي زير صفر را به خوبي تحمل مي كند اين ويروس تقريباً در تمام دوره زندگي پرندگاني كه پس از ابتلا به بيماري جان سالم بدر برده اند و همچنين از پرندگان واكسينه شده از راه اپي تليوم فوليكولهاي پر دفع مي شود. عمده ترين روش انتقال اين ويروس از طريق هوا مي باشد.

از آنجایی که این ویروس از طریق تخم منتقل نمی شود لذا مسئله تولد همراه با بیماری منتفی است. (انتقال عمودی ندارد) ویروس در اپی تلیوم فولیکول های پر بالغ می شود و پرندگان دیگر از طریق استنشاق غبار و گرد آلوده مبتلا می گردند.

این بیماری را باید دارای واگیری بسیار بالا دانست که ماهها تا سالها می تواند پرندگان را آزار دهد ، بطوریکه پرندگان مبتلا غیر از گرد و غبار می تواند به عنوان ناقل عمل نمایند. دوره کمون بیماری از سه هفته تا چند ماه مطرح است. جوجه ها گرچه در سنین بسیار پایین آلوده می شوند اما بیماری بصورت بالینی خود را در 8 تا 24 هفتگی نشان میدهد.

سه سروتایپ برای ویروس عامل بیماری وجود دارد. نوع یک و دو آن در جوجه ها دیده می شود اما نوع سه آن به هرپس ویروس بوقلمون ها (HVT) مربوط است. سویه های سروتایپ یک می تواند به کم حدت ، متوسط و با حدت بالا تقسیم گردد. اطلاعات کاملی مبنی بر فراوانی وقوع سروتایپ های مختلف به تفکیک وجود ندارد.

بیماری به اشکال مختلف بروز می کند.

این بیماری را می توان از روی علائم بالینی ماکرو و میکروسکوپیک تشخیص داد. حضور ویروس بدون وجود علائم بالینی می تواند با جداسازی ویروس یا بوسیله تست های سرولوژیک مشخص گردد.

این بیماری ممکن است با لکوز لنفوئید اشتباه شود که وجه تفریق این دو با یکدیگر سن عفونی شدن پرنده ، محل جراحات ، حضور یا عدم حضور فلجی و .. است.

اشکال مختلف بروز بیماری:

شکل کلاسیک بیماری: بيماري در 2 تا4 ماهگي بروز مي كند و با فلج نامتقارن مشخص مي شود به صورتي كه يكي از پاها به طرف جلو كشيده و پاي ديگر در زير بدن نگه داشته مي شود. گهگاهي هم اعصاب گردني درگير مي شوند در اين حالت مرغ گردن خود را كشيده و سيخ نگه مي دارد. درگيري اعصاب ناحيه سينه و دستگاه تنفس منجر به ظهور نشانه هاي تنفسي و درگيري اعصاب دستگاه گوارش منجر به بروز انباشتگي چينه دان، اسهال و از دست دادن وزن مي شود. تلفات در اين شكل از بيماري متغير است ولي به ندرت از 10 تا 15% تجاوز مي كند.

در شکل کلاسیک بیماری ، عفونت تأخیری و پنهان سلوهای T لنفوسیت مسئول ایجاد حالت ناقل در پرنده های بهبود یافته است. در برخی موارد هم لنفوسیت های عفونی به سمت نئوپلازی پیش می روند.

بیماری کلاسیک مارک با بزرگی اعصاب محیطی تا سه برابر اندازه طبیعی مشخص میشود. شایعترین اعصاب که عفونی میشوند براکیال و شبکه سیاتیک ، سلیاک ، واگ شکمی و اینترکاستال هستند. در شکل حاد ، لنفوما و بزرگ شدگی کبد ، ریه ها ، قلب و گوناد ها و کلیه محتمل است.

فلج زود گذر: در اين شكل بيماري فلج ناگهاني بخصوص در ناحيه پاها و گردن ظاهر مي شود. بيماري در حدود سن 5 هفتگي ظاهر مي شود و به ندرت در مرغ هاي مسن و بالغ ديده مي شود.

شكل چشمي: بيماري فقط در پرندگان بالغ بروز مي كند. عنبيه كه معمولاً رنگ نارنجي روشن دارد به رنگ خاكستري درمي آيد. مردمك ها شكل بي قاعده پيدا مي كند، پرنده كور مي شود ولي در صورتي كه آب و دان در دسترس پرنده قرار گيرد و قادر به پيدا كردن آنها باشد نمي ميرد.

شكل حاد بيماري: اين شكل بيماري در سنين پايين نيز مي تواند بروز كند ولي اكثراً در سنين 10 تا 20 هفتگي مشاهده مي شود و در بعضي اوقات تا سن 50 الي 60 هفتگي هم بيماري ادامه پيدا مي كند. اين شكل بيماري در حال حاضر معمول ترين شكل بيماري است كه با تلفات بالا تا حدود 30% حتي در گله هاي واكسينه شده همراه است. تلفات ممكن است تا 80% برسد. در اين شكل از بيماري پرنده رنگ پريده وپژمرده به نظر مي رسد و وزن از دست مي دهد و بعد ازچند هفته تلف مي شود. در گله آلوده به اين شكل بيماري معمولاً درصد توليد 5% پايين ترازحد استاندارد است. در اين شكل از بيماري خيلي از پرندگان بدون نشانه و به طور ناگهاني مي ميرند در حالي كه تعدادي ديگر قبل از مرگ كسل به نظر مي رسند و ياممكن است نشانه های عمومی بیماری را از خود نشان دهند. در شکل حاد ، بیماری به سرعت ظهور می یابد و می تواند به مرگ و میر بالایی منجر شود. مرگ اغلب درطی یک هفته رخ میدهد. این عفونت حاد در لنفوسیت ها رخ میدهد و به طور معمول با منشاء B-cell بوده و باعث تولید آنتی ژن هایی خواهد شد که سبب مرگ سلول می شوند. بیماری می تواند به فلج پیش رونده پرها و پاها منجر شود و در برخی موارد هم علائم تنفسی مشاهده می گردد. پيش گيري و كنترل بيماري از طريق واكسيناسيون جوجه هاي يكروزه بهترين روش پيشگيري است. بروز این بیماری در گله ها و شیوع آن ، بین 10 تا 50 درصد بوده و مرگ و میر تا 100 درصد نیز گزارش شده است . مرگ و میر در گله های درگیر با بیماری برای هفته های کوتاه ، بصورت بالا یا متوسط ادامه پیدا میکند . تلفات ناشی از این بیماری ممکن است تا هفته چهلم نیز ادامه پیدا کند . پرندگان درگیر با این بیماری ، به سایر بیماریهای باکتریایی یا انگلی دیگر حساس تر خواهند بود .
ویروس عامل این بیماری در هوای با دمای بالا و مرطوب ( در صورتیکه همراه با سلول باشد ) ، مدت زیادی زنده خواهد ماند ( 65 هفته ) . این ویروس همچنین به انواعی از مواد ضدعفونی کننده چون ترکیباشت چهارتایی آمونیوم و فنولها مقاوم است . این ویروس در صورت سرد و گرم شدن هوا ، بسرعت غیر فعال می شود .

نشانه های بیماری مارک:
1- پارالیز پاها ، بالها و گردن
2- کاهش وزن و افت شدید تولید
3- غیرعادی شدن مردمک چشم و یا خاکستری شدن عنبیه
4- التهاب و همچنین زبر شدن پوست اطراف فولیکولهای پر
ضایعات پس از مرگ :
1- بافتهای نکروزه سفید تا خاکستری در کبد ، طحال ، کلیه ها ، ریه ها ، گنادها ، قلب و ماهیچه های اسکلت
2- ضخیم شدن تنه های عصبی
3- تراوشات میکروسکوپیک لنفوئید .
این بیماری را بایستی از بیماریهایی چون :
Lymphoid Leukosis ، بوتولیسم ، کمبود تیامین ، کمبود کلسیم ، کمبود فسفر ، کمبود ویتامین D ، بخصوص در آغاز دوره تخمگذاری تفریق نمود .

کنترل بیماری مارک

ایمنی زودهنگام به روش واکسیناسیون داخل تخم مرغ (In ovo ):

یکی از مسایل مهم در حفاظت علیه بیماری مارک مواجه جوجه ها با ویروس عامل بیماری مارک و همچنین سایر پاتوژنها ، هنگام قرار گرفتن در مرغداری یعنی یک تا سه روز پس از بیرون آمدن از تخم میباشد.بر اساس این فرضیه که هر چه فاصله بین اولین واکسیناسیون با عامل بیماریزا طولانی تر باشد، پاسخ ایمنی بوجود آمده قویتر خواهد بود ، روش واکسیناسیون داخل تخم مرغ (In ovo ) در روز 18 جنینی ایمنی مناسبی ایجاد می کند. تجویز موفقیت آمیز واکسن داخل تخم مرغ ،درصد جوجه های را که خوب واکسینه نشده اند را کاهش داده و در نتیجه تعداد جوجه های در معرض خطر را کاهش میدهد.ولی باین وجود علیرغم استفاده گسترده و موفقیت آمیز از این روش در ایالات متحده آمریکا هنوز مکانیسمهای ایجاد ایمنی توسط این روش مشخص نشده اند.Sharma et al تولید اینترفرون((Interferon را در نمونه های هموژنیزه ریه جوجه ،3تا 7 روز بعد از واکسیناسیون را مورد بررسی قرار دادو مشاهده کرد در نتیجه واکسیناسیون به روش داخل تخم مرغی ، عیار اینترفرون در مقایسه با جوجه هایی که در سن یک روزگی واکسن دریافت کرده بودند بطور قابل توجهی بالاتر است.اگر چه نوع اینتر فرون تولید شده مشخص نشد ولی بهر حال اینتروفرونها موجب افزایش فعالیت سلولهای کشنده طبیعی NKC ، افزایش پادگنهای سازگار نسجی نوع یک و دو MHC I and II)Major Histocopatibility Complex) و افزایش ترکیبات مورد نیاز برای عرضه نوناپپتیدها(Nonapeptides) توسط پادگنهای سازگاری نسجی نوع یک می گردد.بعلاوه اینترفرون با تحریک ماکروفاژها تولید اکسید نیتریک سنتاز القا شونده Inducible Nitric Oxide Synthase(iNOS) را افزایش میدهد که تولید اکسید نیتریک (NO) کرده و تکثیر ویروس بیماری مارک را متوقف می نماید.هنوز معلوم نیست در واکسیناسیون داخل تخم مرغ پاسخهای ایمنی ذاتی با سرعت بیشتری تکوین می یابد یا ایمنی اکتسابی؟ که پاسخ این سوال زمانی مهم است که استفاده از سیتوکینهای نوترکیب (Recombinant Cytokines) رنگ واقعیت بخود بگیرد. بهر حال درک بهتر از نحوه ایجاد ایمنی حفاظتی علیه بیماری مارک برای بررسی امکان استفاده از سیتوکینهای نوترکیب به روش واکسیناسیون داخل تخم برای تحریک سیستم ایمنی ،حایز اهمیت زیادی است.

ایجاد پاسخهای ایمنی ذاتی و اکتسابی رویدادهای مهمی هستند که منجر به فعال شدن پاسخهای ایمنی ذاتی و ایجاد پاسخهای ایمنی اختصاصی میشوند ،طی هفت روز اول پس از عفونت رخ داده و رابطه نزدیکی با روندهای بیماریزایی در سنین پائین دارند.36تا48 ساعت پس از تلقیح داخل نایی ویروس بیماری مارک از نوع آزاد مشتق از اپی تلیوم فولیکول پر ،میتوان ویروس را در طحال تشخیص داد.در مطالعاتی که از ویروسهای وابسته به سلول استفاده کرده اند،3تا4 روز بعد از عفونت می توان ویروس را در طحال با استفاده از روشهای جداسازی ، تشخیص پروتئین ویروس با روش ایمییونوفلورسانسImmunoflourscence و آزمونهای شیمی – بافتیHistochemical assays تشخیص داد.عفونت لیز کننده زودهنگام در لنفوسیتهایB آغاز شده و کمی بعد میتوان ویروس مارک را در لنفوسیتهای T فعال شده (و نه در حال استراحت) تشخیص داد.تصور میشود انتقال ویروس از لنفوسیتهایB به لنفوسیتهای T توسط نوعی اینترلوکین تولیدی ویروس بنام vIL-8 تسهیل میشود و مشاهده اینکه vIL-8 قابلیت جذب سلولهای تک هسته ای خون محیطی را داراست ، تائیدی بر این فرضیه میباشد.بین 5-7 روز بعد عفونت، شکل مخفی عفونت درسلولهای T فعال آغاز میشود. طی این مدت و حداقل تا روز 14 پس از عفونت ،افزایش در میزان رونوشتهای نوکلئوتیدی مربوط به اینترفرونها و iNOS مشاهده میشود که میزان آن تحت تاثیر سویه ویروس میباشد.میزان IL-2تغییری نکرده با اینکه تولید سایر سیتوکینها نیز تحریک میشود ولی افزایش تولیدIL-6 و IL-8 آشکارا با میزان مقاومت لاین مرغی به بیماری مارک رابطه دارد.یک سیتوکین نامشخص بنام فاکتور حفظ نهفتگی Latency Maintaining Factor(LMF) نیز مشخص شده که در محیط آزمایشگاه قادر به مخفی کردن ویروس مارک در داخل لنفوسیتها میباشد ولی اثرات آن در داخل بدن معلوم نیست.

افزایش میزان لیز سلولی در محیطهای کشت لنفوسیتی با واسطه سلولهای کشنده طبیعی NKC ،بین 3-4 روز بعد عفونت زمانیکه جوجه ها قبل از 3-4 هفتگی واکسنهایHVT و SB-1 یا واکسن دوگانه حاوی هر دو را دریافت نمایند ، گزارش شده است در حالیکه واکسیناسیون در سنین بالاتر منجر به این افزایش فعالیت نشد ،یعنی واکسن در یکروزگی موجب تکوین بهتر و قویتر پاسخهای ایمنی میشود. بعلاوه تفاوتهای در زمان فعال شدن NKC بعد از مواجهه با سویه های حاد یا بسیار حاد، بین لاینهای مرغی مشاهده میشود.

پاسخهای ایمنی اکتسابی شامل لنفوسیتهای T سیتوتوکسیک Cytotoxic T lymphocytes(CTL) و پادتنهای خنثی کننده ویروس VN میباشد که ازروز 6-7 بعد عفونت قابل تشخیص میباشند.رابطه VN با ایجاد حفاظت در برابر بیماری بخوبی معلوم نمی باشد.ویروس بیماری مارک در داخل بدن بشدت وابسته به سلول میباشد و فقط لحظه ایجاد عفونت تنها لحظه ای است که میتوان ویروس را خنثی کرد.متاسفانه اطلاعات کمی درباره وقایعی که از لحظه مواجهه لنفوسیت B با ویروس آزاد، تا ورود و تکثیر ویروس در داخل آن، در دست است. هر چند مکانیسم چگونگی کاهش میزان عفونت لیز کننده توسط ویروس آزاد در سنین پائین بخوبی معلوم نیست ،ولی احتمالا ماکروفاژها نقش موثری در حذف کمپلکسهای ویروس- پادتن دارند . CTL ها هنگام نهفته شدن عفونت ایجاد میشوند و احتمالا نقش آنها در کنترل تکثیر ویروس طی مرحله آغاز مجدد فعالیت ویروس بعد از نهفتگی ، مهمتر از 7 روز اول بعد از عفونت میباشد.

رویدادهای اساسی بیماریزایی و ایمنی زایی تحت تاثیر فاکتورهای چندی دچار تغییر میگردند. مثلا حدتزا بودن سویه ویروس و عفونت در سن یکروزگی ممکن است مدت عفونت لیز کننده سلولی را افزایش داده و موجب تاخیر یا کاهش در بروز پاسخهای ایمنی شود.عامل موثر روی پاسخهای ایمنی در طیور تجارتی، واکسیناسیون میباشد.با فرض اینکه جوجه ها در روز خروج از تخم یا روز 18 جنینی واکسینه شده اند، درسن سه روزگی در یک محیط آلوده به ویروس مارک قرارداده میشوند.هنگام چالش با ویروس موجود در محیط ویروس واکسن در حال تکثیر خواهد بود و پاسخهای ایمنی ایجاد شده روند پیشرفت بیماری را بنحوی تغییر خواهند داد که منجربه کاهش تکثیر ویروس موجود در محیط شود زیرا تا آغاز تکثیر ویروس محیطی ،سیتوکینهای فعال شده ،ماکروفاژهای تولیدکننده اکسید نیتریک و سلولهای کشنده طبیعی فعال شده و CTL های اختصاصی ویروس مارک در دسترس خواهند بود و جلوی تکثیر ویروس محیطی را خواهند گرفت. درک دقیقی از رویدادهای این مرحله برای ایجاد واکسنهایی برای مواجهه آینده با سویه های حادتر ،لازم میباشد.

گزارشاتی در مورد ایجاد پاسخهای ایمنی علیه پروتئینهای اختصاصی ویروس بیماری مارک نظیر iNOS و اینترفرونها در دست میباشد.ولی در تمام تحقیقات فوق از ویروسهای وابسته به سلول استفاده شده و لازم است این موضوع روی ویروسهای آزاد نیز بررسی شود. بیشتر اطلاعات موجود در این زمینه مربوط به پاسخهای ایمنی اکتسابی میباشد که بیشتر از آزمایشات واکسیناسیون با گلیکوپروتئینهای تخلیص شده ویروسهای نوترکیب هرپس ویروس بوقلمونHVT و آبله پرندگان rFPV، بدست آمده است.نتیجه کلی در تمام موارد ،ایجاد VN علیه گلیکوپروتئین gB بود. ولی معلوم نیست این موضوع مکانیسم اصلی حفاظت علیه بیماری باشد. Omer et al گزارش دادند واکسیناسیون با rFPV-gB ایجاد CTLاختصاصی gB را نمود. CTLاختصاصی پادگن در جوجه های آلوده یا واکسینه علیه بیماری نشان داده شده است که علیه چندین پروتئین ویروس مارک ایجاد می شوند.برخی از این پروتئینها نظیر gB و gI نقش حفاظتی داشته و برخی نظیر rFPV-pp38 نقش حفاظتی ندارند.

آزمایشات نشان میدهد تفاوتهای ژنیتیکی بین لاینهای حساس و مقاوم مرغ به بیماری مارک، تا حدی به نحوه پاسخهای ایجاد شده توسط CTL طی عفونت یا بعد واکسیناسیون بستگی دارد.البته سایر تفاوتها مانند زمان آغاز پاسخ سلولهای کشنده طبیعی به تفاوتهای ژنیتیکی مربوط میباشد.علاوه بر لاینهای مرغی با زمینه MHC متفاوت ، بعضا در لاینهای با زمینه MHCیکسان نیز تفاوتهای ژنیتیکی مشاهده می شود که لازم است با درک بهتر این تفاوتها تلاش در جهت ایجاد لاینهای مقاوم مرغی یا واکسنهای اختصاصی لاینهای مرغی انجام گیرد.

یکی از راههای ایجاد واکسن اختصاصی اینست که اپی توپ های شناسایی شده توسط CTL ها در مرغهای متفاوت از نظر ژنیتیکی را بررسی کرده و دید که آیا CTLهای مربوط به زمینه های با MHC متفاوت نیز این اپی توپها را شناسایی می نمایند یا خیر؟

یکی از مسایل لاینحل وجود ایمنی ضدتوموری میباشد. پاسخهای ضدتوموری ،برای تحلیل ضایعات ایجاد شده مفید واقع می شوند.با اینحال هنوز پادگن هدف پاسخهای ایمنی ضد توموری مشخص نشده و معلوم نیست آیا ایمنی ضد تومور بر علیه پروتئینهای که توسط ویروس کدگذاری نشده اند بوجود می آید یا نه؟

همانطور که قبلا نیز ذکر شد ،سویه ویروس ، زمینه ژنیتیکی مرغ و نوع واکسن سرنوشت یک عفونت را تعیین مینمایند . با این وجود چند فاکتور دیگر نیز هستند که با کفایت پاسخهای ایمنی ایجاد تداخل می نمایند.ویروس کمخونی عفونی مرغChicken Infectious Anemia Virus(CIAV) از خانواده ویروسی Circoviridae - زمانیکه تکثیر ویروس با ایجاد CTLها علیه بیماری مارک یا رئوویروسها یا هر پاتوژن دیگری همزمان باشد ، با ایجادCTLها بطور موثر تداخل مینماید که لازم اثرات CIAVروی ایمنی باواسطه سلولی نیز مورد بررسی قرار گیرد.

پیشرفتهای زیادی در زمینه درک بیولوژی مولکولی بیماری مارک حاصل شده اما پیشرفت در زمینه درک نحوه پاسخهای ایمنی علیه این بیماری بهمان اندازه نبوده است و انتظار میرود با شناسایی سیتوکینهای پرندگان پیشرفتهای شگرفی در این زمینه حاصل شود. مثلا با استفاده از تکنیک تشخیص ژنهای فعال سلولیMicro- arrays روی ماکروفاژها و لنفوسیتهای مرغی، میتوان ژنهای فعال در زمینه فعالیت و تنظیم پاسخهای ایمنی علیه بیماری مارک را تعیین نمود .

حفاظت القا شده بر علیه بیماری مارک توسط واکسن:

بیماری مارک علیرغم وجود برنامه های موفق واکسیناسیون ، هنوز بعنوان یک بیماری مهم از جنبه اقتصادی باقی مانده است. شاید مهم ترین مشکل در کنترل اصولی این بیماری تکامل مداوم سویه های ویروس عامل بیماری به سویه هایی با حدت بیشتر و برخورد سطحی و زودهنگام با ویروس عامل بیماری و القای ایمنی با استفاده از واکسیناسیون باشد.واکسیناسیون اگرچه به میزان زیادی از تلفات ناشی از این بیماری کاسته است ولی عمدتاً دو مشکل عمده پیش رو داریم: نخست اینکه واکسیتاسیون ایمنی کامل ایجاد نمی کند فقط از بروز شکل حاد بیماری و تشکیل تومور حلوگیری می کند. دومین چالش مشکل افزایش حدت ویروس مارک است که استفاده از یک واکسن مطمئن و مداوم را غیر ممکن نموده است.
در حال حاضر دو نوع واكسن مارك در ایران به مصرف می رسد :
الف) H.V.T vaccine : این نوع واكسن از هر پس ویروس بوقلمون ساخته شده و مصرف آن در جوجه های تخمگذار در یكروزگی ضروری و اجباری است.
ب) Rispens vaccine : این نوع واكسن از سویه ۹۸۸ Rispens- cui و به صورت همراه با سلول كه در ازت مایع ۱۹۶ درجه سانتی گراد نگهداری می شود و در جوجه های یكروزه ، برابر دستورالعمل موسسه سازنده به مصرف می رسد.
واكسن دوگانه و به شكل همراه با سلول در جوجه های یكروزه مادرگوشتی و تخمگذار و جوجه یكروزه تخمگذار تجارتی در كارخانه جوجه كشی بایستی مصرف شود .
آمپول محتوی واكسن در واكسن های همراه با سلول باید در محلول ازت غوطه ور باشد و هیچگاه نباید گذاشت سطح ازت مایع بر اثر تبخیر كاهش پیدا نماید به نحوی كه آمپول واكسن خارج از محلول قرار گیرد .

البته موارد ضبط کشتارگاهی لاشه های مبتلا بفرم پوستی بیماری مارک (لکوز پوستی) بمیزان 1% بعنوان یک نشانه شکست برنامه واکسیناسیون در گله تلقی شده و فرآوری چنین لاشه هایی بر هزینه های تولید می افزاید،که خود شاهدی برعدم کفایت استراتژیهای کنونی واکسیناسیون میباشد.در این مقاله اساس حفاظت القا شده بر علیه بیماری مارک توسط واکسن از لحاظ ایمنی شناسی مورد بحث قرار گرفته و نقاطی که باید در آینده به آنها توجه کافی شود، ذکر خواهد شد.

ویروس مارک عامل بیماریزای زای در حال تغییر:

سویه های جدا شده از ویروس مارک در 4 پاتوتیپ دسته بندی می شوند:سویه خفیف ویروس (m) ، سویه حاد ویروس v)) ، سویه خیلی حاد (vv) و سویه خیلی خیلی حاد ((vv+

تادهه 50 میلادی بیماری مارک به عنوان یک بیماری خفیف به شمار می رفت و سویه های جدا شده از این ویروس در این مدت احتمالا متعلق به پاتوتیپ های خفیف آن (mMDV) بوده است. در نیمه دوم همان دهه و اوایل سال های 1960 سویه حادتری از این بیماری ظاهر شد که بیماریزایی قابل توجهی را ایجاد نمود . سپس این ویروس در طی سال های 1970 تا 1980 زهرابه آن به VV MDV تکامل یافت که همان سویه فوق حاد بیماری بود که تلفات سنگینی را بر صنعت طیور تحمیل نمود. از سال های 1990 به بعد، شدت بیماری زایی ویروس به مرور زمان افزایش پیدا کرد تا اینکه در طی سال های اخیردر اثر موتاسیون سویه خطرناک vv+ ظاهر شد. با توجه به وضعیت موتاسیون در ویروس به نظر می رسد که انتخاب طبیعی MDV را به سمت تولیدیک زهرابه خطرناکتر پیش می برد. ایمنی واکسیناسیون جلو تکثیر و تولید مثل ویروس را می گیرد ولی در عین حال با ویروس به رقابت می پردازد و ویروس برای ادامه حیات خود به سویه ای خطرناکتر جهش می یابد.

در کنترل بیماری مارک آنچه که برای ما خیلی مشکل ساز شده است آینده غیر قابل پیش بینی این بیماری است ، زیرا با تغییر زهرابه و افزایش حدت ویروس ، اثر واکسیناسیون تقلیل می یابد و همیشه باید به دنبال تولید واکسن های مطلوبترباشیم. همچنین معلوم گرديده كه واكسن مارك تنها از بروز تومورها و فلجي پيش گيري نموده و نمي تواند از مبتلا شدن پرندگان به ويروس مارك جلوگيري نمايد. بنابراين رعايت معيارهاي بهداشتي از طريق مديريت خوب و در نتيجه در تماس قرار نگرفتن طيور با ويروس از اهميت ويژه اي در جلوگيري از بيماري برخوردار است. رعايت مسائل تهويه براي دور كردن ذرات پرآلوده به ويروس در محيط جايگاه نيز در اين زمينه قابل ذكر است .

استفاده از واكسن DNA در کنترل عفونت‌هاي ويروسي:

امروزه واكسن DNA براي مقابله با عفونت هاي ويروسي از جمله بیماری مارک و آنفلونزاي پرندگان دردست طراحي و ساخت است . به دليل توان ايمن زايي بالا، بسيار به صرفه تر از ساير واكسن ها است. هدف از توليد واكسنDNA محدود كردن تكثير ويروس‌ها، پيشگيري از بيماري يا بهبود بيماري اوليه و كاهش بازگشت عفونت هاي بدون علامت است. واكسن DNA شامل كد كننده يك آنتي ژن يا ايمونوژن است كه پس از ورود ياخته و مواجهه با سیستم ايمني بدن ميزبان، مبادرت به توليد پاسخ هاي ايمني هورمورال و سلولي مي كند. با تزريق واكسن DNA در پوست، سلول هاي عرضه كننده آنتي ژن مستقيما با DNA تركيب و اقدام به تولید ژن كد كننده آنتي ژن موجود در واكسن كرده و پروتئين ايمن‌زا توليد مي‌كند.: با توجه به توانايي واكسن DNA براي تحريك سيستم ايمني سلولي، استفاده از آنها براي مقابله با عفونت هاي درون سلولي از جمله ويروس ها مناسب است . بخصوص در رابطه با بیماری هایی که سویه های مختلف یک ویروس در بیماری زایی آن نقش دارد، واكسن DNA ایمنی بسیار مناسبی ایجاد خواهد کرد زیرا قادر است بر علیه انواع مختلف سروتیپ های ویروس بیماری پادتن اختصاصی تولید نماید. به عنوان مثال واکسنDNA بیماری مارک محتوی تقریبا 20 سویه بیماریزا از سروتیپ یک ویروس MDV است که توانایی امینیزاسیون بر علیه انواع سروتیپ بیماری مارک را دارد. در حال حاضر، واکسنهای بیماری مارک از ويروس های ضعيف شده اين هرپس ویروس گرفته مي شوند، و تکثير آنها به ميزان زياد مستلزم ماه ها تلاش آزمايشگاهی است. در حاليکه، واکسن جديد «DNA» براحتی نمونه برداری ميشوند، و در زمان کوتاهی مي توان به مقادير زيادی توليد و در اختيار عموم قرار داد. اين واكسن مشابه واكسن هاي واجد ويروس زنده يا ضعيف شده عمل كرده و ايمني طولاني مدت و وسيع ايجاد ميكند، قيمت ارزان، توان ايمن زايي بالا، قابل نگهداري در دماهاي بالا و پايين از جمله مزاياي اين واكسن است

بحث و نتیجه گیری :

جهت موفقیت در کنترل بیماری مارک در آینده ناگزیر هستیم سه مسئله را مورد توجه و بررسی قرار دهیم :

1- استفاده از بهترین واکسن ها هم یک تضمین ایمنی دراز مدت و صد در صد ایجاد نمی کند. معلوم گرديده كه واكسن مارك تنها از بروز تومورها و فلجي پيش گيري نموده و نمي تواند از مبتلا شدن پرندگان به مارك جلوگيري نمايد.

2- موتاسیون و افزایش حدت ویروس کنترل آن را دچار مشکل نموده است.

3- قطع ارتباط بین ویروس و میزبان از طریق رعایت اصول بهداشتی و امنیت زیستی، زیرا تغییرات ژنتیکی و جهش زایی در ویروس MD ممکن است باعث تبدیل MD به یک بیماری مشترک یا انتقال آن از مادر به جنین گردد(عمودی)

استراتژی های پیش رو برای کنترل بیماری :

1- استفاده از واکسن های پلی والانت ( دارای پادتن های گوناگون) که بتواند در برابر پاتوتیپ های مختلف یک سویه بیماری زا ایمنی اختصاصی ایجاد نماید . همچنین ترکیب برخی از سویه ها برای ایجاد حالت سینرژیسم و تولید واکسنهای مطلوبتر، این اثر به خوبی در بین سروتیپ های 2و3 مشاهده می گردد اما ایجاد سینرژیسم بین سروتیپ های دیگر نیازمند مطالعات بیشتر است.

2- استفاده از تکنولوژی استخراج DNA و خاص سازی آن جهت تولید واکسن که می تواند یک راهکار مناسب جهت جلوگیری از موتاسیون در ویروس مارک باشد، زیرا به عنوان مثال واکسنDNA بیماری مارک محتوی تقریبا 20 سویه بیماریزا از سروتیپ1 ویروس MDV است که امکان ایمنی بر علیه انواع سروتیپ های بیماری مارک را دارد. بنابراین احتمال ظهور یک پاتوتیب وحشی به عنوان یک عامل بیماری زای جدید به میزان زیادی کاهش می یابد.

3- رعایت اصول امنیت زیستی برای کنترل و حذف ویروس از محیط پرورش ، که جهت کنترل و جلوگیری از ورود عوامل بیماریزا از طریق هوا ، با توجه به اینکه ذرات گرد وغبار آلوده به ویروس نقش مهمی در بروز بیماری دارد می توان از فیلترهای هوادهی مثبت استفاده نمود به گونه ای که هوا بعد از عبور از فیلترهای استاندارد جهت حذف عوامل بیماریزا به داخل سالن پرورش دمیده شود. اگر چه هنوز به صورت عملی در این زمینه کاری صورت نگرفته است اما چنانچه با اندیشه ای صحیح به صورت اقتصادی و تجاری روی آن کار شود تاثیر آن در کنترل بیماری ها کاملا مشهود خواهد بود.

منابع:

1) شیمی، ا، اکبری، ع، (1378)، بیماری های طیور، چاپ اول، انتشارات موسسه فرهنگی ، هنری بشیر علم و ادب

2) رسول نژاد فریدونی، س، (1373)، اطلس رنگی بیماری های طیور،چاپ اول، انتشارات فروغ دانش

3) هاشمی، م، (1379)، فرهنگ دامپزشکی، چاپ اول، انتشارات فرهنگ جامع

4) کوهستانی، ش،(1387)، کنترل بیماری های تنفسی در طیور، شماره 28، صفحات 36 تا 40

5) R. L. WITTER1 (1998) ; Control Strategies for Marek’s Disease: A Perspective for the Future; USDA-Agricultural Research Service, Avian Disease and Oncology Laboratory, East Lansing, Michigan 48823

6) M. S. Parcells,1 V. Arumugaswami, J. T. Prigge, K. Pandya, and R. L. Dienglewicz,( 2003) , Marek’s Disease Virus Reactivation from Latency: Changes in Gene Expression at the Origin of Replication; Department of Poultry Science, University of Arkansas, Fayetteville, Arkansas 72701

7) N. LAKSHMANAN and S. J. LAMONT2 ,(1998) , Immunocompetence-Selected Chicken Lines1,Department of Animal Science, Iowa State University, Ames, Iowa 50011

8) N. LAKSHMANAN, J. S. GAVORA, and S. J. LAMONT(1997), IMMUNOLOGY

Major Histocompatibility Complex Class II DNA Polymorphisms

in Chicken Strains Selected for Marek’s Disease Resistance

and Egg Production or for Egg Production Alone , Department of Animal Science, Iowa State University, Ames, Iowa 50011-3150 and †Centre for Food and Animal Research, Agriculture and Agri-Food Canada, Ottawa, Ontario, K1A 0C6, Canada

نویسنده:حسن حسینیان بیلندی دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه تربیت مدرس

hasanhosenyan@gmail.com

کانيباليسم

hasanhosenyan — Mon, 03 Nov 2008 12:46:03 GMT

کانيباليسم

كانيباليسم مشكلي است كه با گله هاي بزرگ طيور- جائيكه پرندگان در جاي محبوس نگهداري مي شوند - همراه است و پرندگان همديگر را نوك مي زنند . اين حالت مي تواند زمانيكه يك زخم توليد مي شود ، باعث مرگ و مير معني داري در داخل گله شود وهمچنين موجب كاهش در توليد تخم در مرغهايي كه نوك زده شده اند و دچار استرسند خواهد شد .

كانيباليسم نقصي است كه معمولا بوسيله برخي از شرايط مديريتي يا محيطي كه پرندگان تحت تاثير آنها هستند تشديد مي گردد . درشرايط مديريتي شديد كه بوسيله صنايع مرغداري امروزي اعمال مي گردد ، اين شرايط مي تواند در تمام سنين و در بسياري از گونه هاي پرندگان رخ دهد . مسلما مرغان سبك مثل لگهورن كه از قفسهاي توليد تخم استفاده مي شود بسيار مستعدتر از نژادهاي سنگين هستند . اين نژادهاي سبك بوسيله طبيعت خشن توصيف مي شوند و به فاكتورهاي محيطي بسيار حساس هستند .

مشكلات رفتاري كانيباليسم در صنايع طيور مي تواند شامل عيوب زير باشد :

- نوك زني به پنجه ها در جوجه ها

- كشيدن پرها در مرغان مسن تر از نواحي سر ، دم يا بدن

- نوك زني به مقعد در مرغان مسن

مشاهده مستقيم كشيدن پرها و نوك زني به مقعد در گله ممكن است مشكل ويا بسياروقت گير باشند اما كانيباليسم مي تواند زمانيكه پرندگان در يك گله داراي روده هاي خارج شده از مقعد باشند بطور آشكار تشخيص داده شود .

كانيباليسم مي تواند همچنين تعدادي از فرمها را در ميان پرندگان يك گله بخود بگيرد و مي تواند به طرق زير ظهور نمايد :

- يك پرنده سلطه جو به تعدادي از افراد مطيع گله نوك بزند .

- نوك زني متقابل زمانيكه پرندگان در جاي بسته به همديگر نوك مي زنند .

- در مواقع نادر در جوجه هاي جوان ممكن است به پنجه هاي خود نوك بزند .

علت كانيبالسم در گله هاي طيور چيست ؟

علل اين نقيصه بخوبي مشخص نشده است اما شروع كانيباليسم منسوب به تعدادي از عواملي است كه در زير خلاصه شده اند :

- مشكل ممكن است بدليل رفتار طبيعي نوك زني بطور ساده بوجود آيد زمانيكه طيوربراي يافتن غذا جستجو مي كنند و يا محيط را كنجكاوانه كاوش مي نمايند . پرندگاني كه در جاي بسته و شلوغ نگهداشته شده اند ، ممكن است به افراد ديگر كمتر نوك بزنند . اما يكبار كه يك مرغ ، مرغ ديگر را با روشهاي فوق نوك بزند ، رفتار را مشاهده مي كنند و ازنوك زني مرغ اوليه خواهند آموخت و وضعيت خطرناك پيشرفت خواهد كرد .

- فقدان يا كمبود مواد مغذي در جيره طيور ممكن است باعث شود كه پرندگان تحريك شوند كه مي تواند متعاقبا منجر به كانيباليسم در گله شود . معمولا زمانيكه فرمولاسيون جيره از لحاظ سطح پروتئين يا سديم بالانس نباشد ، حادثه شروع مي شود . كانيباليسم همچنين مي تواند بوسيله ناكافي بودن فضاي آبخوري و دانخوري ايجاد شود .

- تغييرات ناگهاني در خوشخوراكي يا فرم جيره يك گله ممكن است همچنين يك فاكتور سهيم در شروع كانيباليسم باشد چراكه پرندگان ممكن است بطور غير ارادي و از روي تحريك منابع ديگر غذايي را جستجو كنند .

- تهويه ضعيف ، دماي بالا ، رطوبت پايين ، تراكم بيش از حد جمعيت و روشنايي زياد همگي فاكتورهايي هستند كه در رفتارهاي گله موثرند و ممكن است باعث تسريع شيوع اين نقيصه مخصوصا در نژادهاي سبك شوند .

- در طي دوره تخمگذاري ، كلوآك ممكن است آسيب ببيند و بويژه در هنگام عبور تخمهاي بزرگ منبسط شود و اين پرولاپس مقعد ممكن است ساير پرندگان را بعلت رنگ مخالف رنگ بدن ، مجذوب نمايد .

چگونه شيوع كانيباليسم مي تواند در گله شما ممانعت گردد ؟

در وهله شروع ، اين نقيصه مي تواند بوسيله توجه ويژه به فاكتورهاي مربوط به رژيم غذايي (پروتئين ، سديم و خوشخوراكي ) ، فاكتورهاي محيطي ( تهويه ، دما ، رطوبت ، تراكم جمعيت و روشنايي ) و افزودن فضاي آبخوري و دانخوري كه براي هر پرنده موجود است پيشگيري شود. با يك عمليات شديدتر ، شدت نور بايستي كاهش يابد. عمومي ترين و ارزانترين روش پيشگيري استفاده از نوك چيني است كه معمولا در 6- 4هفتگي انجام مي شود و روش عمل نيازمند اين است كه دو سوم آرواره بالايي برداشته شود . نوك چيني معمولا با يك ماشين نوك چيني الكتريكي كه بصورت تجاري موجود است انجام مي شود . اين روش عمل نمي تواند رفتار غير نرمال را بطور كامل از ميان ببرد اما پرندگان توانايي خود را در صدمه زدن از دست مي دهند . يك ديدگاه بحث انگيز استفاده از حلقه هاي آلومينيومي است كه به آرواره بالايي پرنده ثابت مي شود . اما اين روش قبلا در برخي از كشورها مردود شده است .

اگركانيبالسيم قبلا در يك گله شروع شده باشد ، يك مدير ممكن است سعي نمايد حالت جستجوي غذا را افزايش دهد و طيور را به خود مشغول نمايد . متدهاي ديگر كنترل مثل افزايش دسترسي به غذا ، كاهش اندازه گروه ، اضافه كردن چوب خواب نيز بكار مي رود. برخي مديران گله هاي بوقلمون از اسپري شبيه مواد نفتي كه با بو و مزه تند باعث وحشت پرنده از نزديك شدن بهم مي شود استفاده خواهند كرد.

بايستي ياد آوري گردد زمانيكه مشكل كانيباليسم در صنايع طيور احتمال بروز دارد ، بهترين روش كنترل ، پيشگيري از آن در وهله شروع است در مقايسه با زمانيكه بيماري رفتاري فوق شروع شده باشد كه ديگر توقف آن بسيار مشكل خواهد بود .

مقالات معکوس

hasanhosenyan — Tue, 21 Oct 2008 12:50:18 GMT

نژادهای دامی منطقه سیستان
گروه علوم دامی دانشگاه آزاد مشهد
مقاله

نژادهای دامی منطقه سیستان
گروه علوم دامی دانشگاه آزاد مشهد
مقالات

عید سعید فطر مبارک

hasanhosenyan — Wed, 01 Oct 2008 14:44:18 GMT

عید سعید فطر بر تمام مسلمین جهان مبارک

هذا المطالب في امور الازدواج في باب عاشقيه در مراحل عمليه

به قلم: شيخ ابو الحسن " من مملكة اسلاميه"

البخش الاول: العاشقيه
ان الازدواج امر ميمون، الذی محتاج بها هر پسری (وهکذا هر دختری)بالخصوص فی ايام الجوانی و هو مشتمل بر مراحل المختلف من جمله العاشقی و الخواستگاری و النامزدی و العقد و العروسيه و الطلاق و الان بررسيه فی هذه القسمت فی البيرامون " النحوه العاشقی"

فی الموضوع النحوه العاشقيه، موجودُ نظرات المختلف بين العلماء الازدواج:

فی الطريق الاول: الجوان العلاف ميگردد، فی الخيام فی حال رأسه پايين و فکره فی الهپروت و فی يك لحظه می آورد رأسه البالا و يعاشق بالاولين الدختر الذی يشاهده؛لا به يک دل بل به صد دل؛والعلماء يقولون به هذه الشيوه الروش الرندوم يا الروش الشانسيه

فی النوع الديگر:الفرد العاطل و الباطل می ايستد فی سر الکوچه فی حال پکش سيگار و ينظر الی هر فرد الذی رد ميشه و يتداوم اين کارالی الوقتی که هو يعاشق الی يک نفر بدتر من خودش

نوع الديگر العاشقی موجود الذی هست کلاسش بالاتر و يستعمل فی الدانشگاه کثيراً
فی هذا الطريق، الجوان يعاشق فی الزمان رد و البدل الجزوه و المباحثات الشبه العلميه، افزايد العشق، فی هذه الشيوه تا حد الجنونيه

نوع الجديد من العاشقی جاء به البازار نو ؛ هو العاشقی بوسيله الاينترنت و رخ ميدهد فی موقع الچت
فی هذا الروش، الجوان يعاشق بالذی يتايپ (تايپ ميکند)، اللغات بالناز و العشوه فی حال لا يشاهد المعشوقه
لاجرم الجوان بايد باشد المحتاط والتيز کثيراً فی هذا الروش چرا که الذی يتايپ با ناز و ادا، يمکن باشد فرد با سبيل به اين هوا

و اما الگونه العاشقيه که رويم الی رويتان و الگلاب تحت الپايتان معروف بالعاشقيه الواقعيه و فی هذا الشيوه، الجوان يعاشق به هر کس که حاضر باشد بالازدواج با او عشقاً عشقا
فی هذا الطريق، الجوان العاشق الميميرد برای المعشوق خود فی چند ماه الاول اما الامان از يک سال بعد؛ في الاول الازدواج كانو همچون بلبلان العاشق و بعد الگذشت الايام شبيهند بالخروسان الجنگي

في الاول قال الجوان العاشق الي نامزده: انا لا اقدر بالخريد المنزل والماشين في حال الحاضر و لكن تلاش ميكنم في الجهت الخوشبختيكم

ويقال الدختر الي خاستگاره لا مشكل انا راضي انا لا توقع بالمنزل والماشين الشخصي
و بعد الگذشت المدت جوان ميشود خسته من السگدو زدن ولكن توقعات الخانم سر مينهد بالفلك

فقال الي شوهره انا لا كمتر من الفلاني (خواهر همسايه و......)الشوهره ميميرد برايش (هر چه مي خواهد برايش مي خرد)ولكن انت ماذا تفعل براي من انت بدبخت انت گدا انت لياقت من را نداري

الجوان العاشق يقال الی المعشوقيه:الببند اون دهنتو، ميزنم تو سرت، الخاک فی رأسی که الاومدم خواستگاریت ؛ الالهی پام يشکست (ميشکست)و لا اومدم

المعشوق تقال الی الهمسر خود:انا ديگر لا تحمل هذا الوضع:انا لا يسکن فی اللونه الموش که انت يقال بذالک المنزل: انا ميرم مسکن البابام

الجوان العاشق: انت غلط ميکنی : الپاتو قلم میکنم اگر تخرج فی هذا المنزل

المعشوق: الحالا مي بيني ..

التتتتتتتتقققققققق: هذا الصوت الباب که المعشوق رفت الی المنزل الباباش)

فی هذا الوقت الجوان العاشق البدبخت و البيچاره بايد يطبخ ؛البهترين طعام فی الدوران المجردی که النيمرو و الاملت باشد
الچند روز بعد الجوان العاشق و البدبخت بايد منت بکشد: المنت بالطلا و الجواهر و الدسته گل براي المعشوق خود که تو رو خدا برگرد: انا المعذرت ؛انا الاشتباه؛ انا العصبانی؛ انا الغلط كردم
ولكن بعدالگذشت المدت يتكرر( تكرار ميشود)هذه القصة البته مع التغييرات الكثيرة؛
القصه ما به سر رسد ؛ لاكن الکلاغه لا رسد الی المنزله

سپاس

hasanhosenyan — Thu, 25 Sep 2008 18:57:18 GMT

به نام آنكه مرا آفريد و پروريد ؛ بميراند و باز برانگيزد

از سر گذشت آب و هنوز هم نشسته اي؟ انگار نه اينكه بار سفر را نبسته اي؟

گرديده اي اسير به تكرار روزها عصري گذشت و دل به آينده بسته اي؟

امروز را وعده فردا به خود دهي صد بار رسيد موعد و از وعده خسته اي

پر رد پا بود همه راههاي پيش رو از آن سبب كه رفته اي و دوباره باز گشته اي

اماهنوز در دلت اميد موج مي زند هر چند از جفاي زمانه دل شكسته اي

گر همتي دوباره ببندي به كار خود از ظلمت پي درهاي بسته رسته اي

پروردگارا گناهانم بسي عظيمند و عظيم تر از آن رافت و بخشش توست
پروردگارا سرنوشتم را چنان بنويس و تقديرم را آنچنان قرار ده تا هر آنچه تو برايم دير مي خواهي زود نخواهم و هر آنچه تو برايم زود مي خواهي دير نخواهم

مقالات

hasanhosenyan — Fri, 25 Apr 2008 19:13:18 GMT

دانشگاه زابل
تبسم
فهرست مقالات وبلاگ
وضعيت دامپروري شهرستان گناباد
عواقب مصرف بيش از حد غذا در گله هاي مادر گوشتي
بیماری های دام و طیور
كنترل ميكروارگانيسم هاي بيماريزا درجیره طیور
خصوصیات عمومی پرندگان
در ارتباط با یک قرن پرورش طیور
بررسی برخی مشکلات در تغذیه مرغان تخمگذار و پولت
راهکارهای حداقل سازی مواد غذایی در مدفوع طیور
اثر بافت دان روی عملکرد مرغ گوشتی
تاثیر آب آشامیدنی در آب و هوای گرم
تخفیف اثرات استرس گرمایی با عادت دادن طیور به گ
مواد افزودنی در تغذیه طیور
پروتئین ذرت در تغذیه طیور
تولید صنعتی دی کلسیم فسفات و اثرات تغذیه ای آن
تغذیه جوجه گوشتی با جیره های استارتر
تزریق اسید های آمینه به تخم مرغ و تاثیر آ
عوامل موثر روی کیفیت گوشت طیور
1- جیره نویسی در تغذیه طیور و افزایش تولید
جیره بندی آب آشامیدنی مرغان تخمگذار در قفس
سبوس برنج جایگزینی برای غلات در جیره طیور
رنگ گوشت طیور
DDP در پرورش طیور صنعتی
عواقب مصرف بیش از حد غذا در گله مادر گوشتی
کنترل و جلوگیری از ضایعات دان
فاکتور های موثر در پرورش جوجه گوشتی
کلسیم مورد نیاز مرغان تخم گذار
زئولیت ها در جیره غذایی طیور
استفاده از آنزیم در جیره طیور
کنجاله سویا در تغذیه طیور
تغذیه جوجه های گوشتی
تخم مرغ غنی ترین منبع پروتئین
فاکتور های موثر در تولید تخم مرغ
اثرات تغذیه در کیفیت پوسته تخم مرغ
اثرات تنش گرمایی روی کیفیت پوسته
نکاتی پیرامون جوجه درآوری
تهویه در جوجه کشی
بیوسکیوربتی در فارم های طیور
تنظیم دقیق بلوغ جنسی در گله های مادر
تولک بری اجباری
مقابله با گرما در گله های مادر گوشتی
جایگزینی برنامه های نور پردازی در مرغداری
سیستم های حرارتی ، خنک کننده ومرطوب کننده سالن
عایقبندی سالن های مرغداری در هوای گرم
مدیریت سالن های بزرگ پرورش مرغ گوشتی
پرورش پولت ها
مزرعه ایده آل برای پرورش طیور
راهنمای پرورش جوجه های گوشتی نژاد آرین
نکاتی پیرامون طیور ( انجمن)
ضایعات در مرغداری ها
ساختمان و تاسیسات در پرورش طیور
روش های ضد عفونی سالن های مرغ داری
ضد عفونی آب و منابع آن در سالن های طیور
دمای آب مصرفی طیور تخم گذار
دلایل خیس شدن بستر
بیماری های موتابولیکی در طیور
مهمترین بیماری های مرغان گوشتی
بیماری نیوکاسل
بیماری مایکوپلاسما گالی سپتیکم
بیماری آنسفالومیلیت و اهمیت آن در گله های مادر
بیماری CRD
کوکسیدیوز
بیماری آنفولانزای طیور
بیماری آسیت
بیماری مارک
بیماری گامبورو
بیماری نکروتیک در طیور
نقرس احشایی در طیور
بیماری های دستگاه تنفسی
برونشیت عفونی
جلوگیری از ورود بیماری به داخل مزارع پرورش طیور
دلایل بروز بیماری های طیور طی سال های اخیر
پیشگیری از بیماری های طیور
مکانیسم عملکرد سیستم ایمنی طیور
روش های معمول واکسیناسیون
واکسن های ضروری برای طیور ایران
واکسیناسیون از طریق آشامیدنی
ضایعات در مرغداری ها
همه چیز در مورد طیور
پرورش بلدرچين
پرورش بوقلمون
پرورش شتر مرغ
نشخوار کنندگان
اطلاعاتی در زمینه دامپروری
چند مقاله در مورد گاو های شیری
همه چیز در مورد پرورش گاوهای شیری
لنگش در دام
پرورش گوساله
پرورش گوسفند و بز
نژادهای گاو شیری
نژادهای گاو گوشتی
نژادهای گوسفند
نژادهای بز
پرواربندی و تغذیه گاو های گوشتی
مسمومیت نیتراتی در نشخوارکنندگان
اثر پروتئین و انرژی مصرفی بر تولیدمثل گاوهای شیری
هورمون های رشد در دامپروری
عوارض بیش از حد نمک در جیره های دامی
استفاده از شفیره کرم ابریشم در دامپروری
مقاله
مقاله
مقاله
مقاله
مديريت بستر در سالنهاي پرورش جوجه هاي گوشتي
غنی سازی تخم مرغ با استفاده از رنگدانه های طبیعی
استفاده از پروبيوتيك ها درتغذيه طيور

خدا را شكر

hasanhosenyan — Tue, 22 Apr 2008 19:42:32 GMT

خدا را شكر كه ماليات مي پردازم اين يعني شغل و در آمدي
دارم و بيكار نيستم.
I am thankful for the taxes that I pay, because it means that I am employed.

خدا را شكر كه بايد ريخت و پاش هاي بعد از مهماني را جمع كنم. اين يعني در ميان دوستانم
بوده ام.
I am thankful for the mess to clean after a party, because it means that I have been surrounded by friends.

خدا را شكر كه لباسهايم كمي برايم تنگ شده اند . اين يعني غذاي كافي
براي خوردن دارم.
I am thankful for the clothes that a fit a little too snag, because it means I have enough to eat.

خدا را شكر كه در پايان روز از خستگي از پا مي افتم.اين يعني توان سخت كار كردن
را دارم.
I am thankful for weariness and aching muscles at the end of the day, because it means I have been capable of working hard.

خدا را شكر كه بايد زمين را بشويم و پنجره ها را تميز كنم.اين يعني من خانه اي
دارم.
I am thankful for a floor that needs mopping and windows that need cleaning, because it means I have a home.

خدا را شكر كه در جائي دور جاي پارك پيدا كردم.اين يعني
هم توان راه رفتن دارم و هم اتومبيلي براي سوار شدن.
I am thankful for the parking spot I find at the far end of the parking lot, because it means I am capable of walking and that I have been blessed with transportation

خدا را شكر كه سرو صداي همسايه ها را مي شنوم. اين يعني من توانائي شنيدن
دارم.
I am thankful for the noise I have to bear from neighbors, because it means that I can hear.

خدا را شكر كه اين همه شستني و اتو كردني دارم. اين يعني من لباس براي پوشيدن
دارم.
I am thankful for the pile of laundry and ironing, because it means I have clothes to wear.

خدا را شكر كه هر روز صبح بايد با زنگ ساعت بيدار شوم. اين يعني من هنوز زنده ام.
I am thankful for the alarm that goes off in the early morning house, because it means that I am alive.

خدا را شكر كه گاهي اوقات بيمار مي شوم . اين يعني بياد آورم كه اغلب اوقات سالم هستم.

I am thankful for being sick once in a while, because it reminds me that I am healthy most of the time.

خدا را شكر كه خريد هداياي سال نو جيبم را خالي مي كند. اين يعني عزيزاني دارم كه مي توانم برايشان هديه بخرم.

I am thankful for the becoming broke on shopping for New Year, because it means I have beloved ones to buy gifts for

خداراشكر...خدارا شكر...خدارا شکر